Vlaanderen integraalwaterbeleid.be
Home > Bekkens > Denderbekken > Nieuwsbrief bekken > Denderbekken Nieuwsbrief > Nr. 7, september 2015
Abonneer nu
Heeft u interesse in onze nieuwsbrief? Bezorg ons uw e-mailadres.

Nr. 7, september 2015

Nieuwsbrief Denderbekken


CIW - Integraal Waterbeleid Denderbekken
Nieuws uit het Denderbekken
Nr. 7, september 2015
Inhoud
  1. Definitieve ontwerpen van stroomgebiedbeheerplannen 2016-2021 goedgekeurd
  2. Naar een gestroomlijnd landschap in beekvalleien Ophasseltbeek en Terkleppebeek
  3. Aanleg van twee zandvangen in het stroomgebied van de Bellebeek
  4. Nieuw wachtbekken langs Moenebroekbeek te Lierde
  5. Gebiedswerking Beleidsplan Ruimte Vlaanderen werkt mee aan het integraal waterbeleid
  6. Signaalgebieden: 2de reeks goedgekeurd, 3de reeks in ontwikkeling
  7. In de kijker
nl
1. Definitieve ontwerpen van stroomgebiedbeheerplannen 2016-2021 goedgekeurd


De CIW hechtte op 2 juli haar goedkeuring aan het definitieve ontwerp van stroomgebiedbeheerplan 2016-2021 voor de Schelde, waarin onder meer het bekkenspecifieke deel Denderbekken vervat zit.


Van ontwerpplannen naar definitieve ontwerpplannen

A1Na afloop van het openbaar onderzoek (9 juli 2014 – 8 januari 2015) werden de opmerkingen en adviezen in de plannen verwerkt. Waar mogelijk kreeg het plan een update met actuelere meetgegevens.

Voor de acties in uitvoering van de kaderrichtlijn Water bevatte het ontwerp van maatregelenprogramma dat tijdens het openbaar onderzoek voorlag, zes mogelijke scenario’s van actiepakketten. Hieruit is het scenario speerpuntgebieden en aandachtsgebieden gekozen voor opname in het definitieve ontwerpplan. In het Denderbekken wordt maximaal ingezet op de drie aangeduide aandachtsgebieden: de Bellebeek, Marke en Molenbeek-Pachtbosbeek.


De verdere planning

Het dossier voor de stroomgebiedbeheerplannen werd ondertussen voorgelegd aan minister Joke Schauvliege met de vraag om de plannen te laten vaststellen door de Vlaamse Regering. De Kaderrichtlijn Water en het decreet Integraal Waterbeleid bepalen dat deze vaststelling gebeurt uiterlijk op 22 december 2015.


Extra aandacht voor aanpak wateroverlast

Daarnaast worden in het plan acht gecontroleerde overstromingsgebieden (GOG’s) afgebakend. Drie daarvan liggen op de Molenbeek-Zandbergen en zullen bij het vaststellen van het plan al aangelegd zijn. De vijf overige liggen op de Marke. Vier ervan zijn nieuwe GOG’s. De andere is een bestaand GOG dat verder uitgebreid wordt.

Naast de waterkwaliteit, is ook de aanpak van wateroverlast van cruciaal belang in het Denderbekken. Heel wat acties van het bekkenspecifieke deel kaderen dan ook in de Overstromingsrichtlijn en zijn niet gebonden aan de cycli van de kaderrichtlijn Water. De termijn van sommige acties draagt dan ook verder dan de huidige en volgende planperiode.

2. Naar een gestroomlijnd landschap in beekvalleien Ophasseltbeek en Terkleppebeek


Het valleigebied van de Terkleppebeek tot de Ophasseltbeek is aangeduid als projectgebied voor het project Gestroomlijnd Landschap, een project van de provincie Oost-Vlaanderen dat werk maakt van het versterken van natuurverbindingen, een betere waterhuishouding en het herwaarderen van waterlopen in het landschap. Op 4 juni 2015 vond het startoverleg plaats in Lierde.


Project Gestroomlijnd Landschap

Versterken van natuurverbindingen en het beheer van waterlopen zijn decretale opdrachten van de provincie. Beide vinden hun uitwerking in het project Gestroomlijnd Landschap. Het behouden van de biodiversiteit en het verminderen van de overstromingsrisico’s zijn nog steeds actuele uitdagingen. Waterlopen die belangrijke natuur- en bosgebieden met elkaar verbinden, vormen de ruggengraat voor deze geïntegreerd gebiedsgerichte projecten. Samen met alle betrokken besturen en actoren wordt gewerkt aan een gestroomlijnd geheel van geïntegreerde acties en terreinrealisaties om de beekvalleien ecologisch en landschappelijk te versterken.

Na het valleigebied van de Molenbeek-Graadbeek is het gebied van de vallei van de Terkleppebeek tot de vallei van de Ophasseltbeek het tweede projectgebied dat de provincie aanpakt in het Denderbekken.

Meer info via de website van de provincie Oost-Vlaanderen.


Belang van het gebied

Het bekkensecretariaat Denderbekken steunt het project omwille van de opportuniteit om tot een gecoördineerde en geïntegreerde aanpak te komen van het waterbeheer in een voor het Denderbekken belangrijk gebied. De Molenbeek-Terkleppebeek is ecologisch zeer waardevol. Recent nog werd er de beekprik, een Europees beschermde vissoort, aangetroffen. Het stroomgebied van de Molenbeek-Pachtbosbeek is dan weer aangeduid als aandachtsgebied in het stroomgebiedbeheerplan van de Schelde 2016-2021. In aandachtsgebieden wil men de goede toestand bereiken tegen 2027 en omdat veel acties op het terrein enige tijd vergen, is het belangrijk nu al tot gedragen voorstellen te komen.


Wat brengt de toekomst?

Een integrale kijk en het bewaren van draagvlak is van groot belang voor het project Gestroomlijnd Landschap. De komende maanden verzamelt de provincie daarom, samen met de betrokken partners en het bekkensecretariaat, zoveel mogelijk informatie. Deze informatie zal, samen met de geformuleerde uitdagingen en het streefbeeld voor het gebied, de basis vormen voor concrete projecten op het terrein.

3. Aanleg van twee zandvangen in het stroomgebied van de Bellebeek


In september 2015 is de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) in Ternat en Roosdaal gestart met de aanleg van een zandvang. Deze worden aangelegd in twee gecontroleerde overstromingsgebieden (GOG’s), eveneens in beheer van de VMM. De GOG’s liggen allebei op een zijwaterloop van de Bellebeek, namelijk de Steenvoordebeek en de Hunselbeek.

 

A3

 

Een zandvang vangt verhoogde sedimentafvoer bij hoge debieten op en vermindert zo de slibafzetting verder afwaarts. Op die manier behoudt de waterloop zijn maximale afvoercapaciteit. Concreet wordt de waterloop plaatselijk verbreed. De vertraagde stroomsnelheid ter hoogte van de verbreding zorgt ervoor dat het sediment er bezinkt. Er zal dus minder frequent moeten geruimd worden wat kostenbesparend is en belangrijk is voor de ecologie van de waterloop.


Steenvoordebeek

Op de Steenvoordebeek wordt de verbreding gerealiseerd op de linkeroever. Een rij houten palen met steenbestorting versterkt de talud en zal de dijk beschermen. De talud krijgt ook een houtkant en de waterloop wordt ongeveer 20 cm verdiept om de opvangcapaciteit te verhogen. Ruimtelijk hebben de werken weinig impact op de omgeving.


Hunselbeek

De uitgraving langs de Hunselbeek gebeurt op een gelijkaardige manier. Hier is er wel meer ruimte wat het mogelijk maakt om meer natuurlijke oevers te creëren.

De foto's hieronder van de recent aangelegde zandvang op de Ophasseltbeek te Lierde, ter hoogte van het GOG Ophasseltbeek, geven een beeld van hoe de Hunselbeek en Steenvoordebeek er ter hoogte van de zandvangen zullen uitzien.

A3b

4. Nieuw wachtbekken langs Moenebroekbeek te Lierde


De Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) legde een nieuw wachtbekken en sedimentvang aan op de Moenbroekbeek te Hemelveerdegem (Lierde). Het wachtbekken heeft een capaciteit van 105.000 m³ en bevindt zich net opwaarts van de Gentsesteenweg (N42). Op 11 juni 2015 werd het nieuwe wachtbekken officieel geopend door Vlaams minister van Omgeving, Natuur en Landbouw, Joke Schauvliege.

A4 De streek van de Molenbeek (Lierde, Geraardsbergen) kreeg in het verleden regelmatig te kampen met wateroverlast. Het nieuwe wachtbekken langs de Moenebroekbeek is het derde gecontroleerd overstromingsgebied dat de VMM er aanlegde om de omwonenden beter te beschermen. Eerder legde de VMM al een overstromingsgebied aan op de Ophasseltbeek, eveneens net opwaarts van de Gentsesteenweg (N42) en een overstromingsgebied ter hoogte van de samenvloeiing van de Ophasseltbeek met de Moenebroekbeek. Deze laatste is de grootste van de drie. Deze drie overstromingsgebieden worden ook afgebakend in het stroomgebiedbeheerplan voor de Schelde 2016 – 2021.

Ook de provincie Oost-Vlaanderen zal samen met de gemeente Lierde een gecontroleerd overstromingsgebied aanleggen op de Ophasseltbeek, net opwaarts de dorpskern van Lierde.

5. Gebiedswerking Beleidsplan Ruimte Vlaanderen werkt mee aan het integraal waterbeleid


Op de startconferentie Beleidsplan Ruimte Vlaanderen in november 2014 werd een gebiedswerking rond tien proefgebieden verspreid over Vlaanderen opgestart. Twee ervan, Denderland en Pajottenland, bevinden zich in het Denderbekken. In beide gebieden formuleerde de betrokken werkgroep aanbevelingen die het integraal waterbeleid ten goede komen.


Gebiedswerking zoekt quick wins

Tien werkgroepen testten de voorbije maanden de visie, strategieën en concepten van het Groenboek Beleidsplan Ruimte Vlaanderen uit in een concreet gebied. De werkgroep bracht alle betrokken partijen bijeen en werd telkens getrokken door een lokale voorzitter met ervaring op het terrein en inhoudelijk ondersteund door een team van Ruimte Vlaanderen (BRV). Ze gingen op zoek naar quick wins en formuleerden aanbevelingen om het BRV verder aan te vullen en te verfijnen. Op die manier probeert men een plan te krijgen dat aangepast is aan de huidige en toekomstige noden en toepasbaar is op de vele facetten die de ruimte in Vlaanderen rijk is. De minister kan deze aanbevelingen ook meenemen bij het uitzetten van de toekomstige beleidslijnen.


Werkgroep Pajottenland

De werkgroep Pajottenland formuleerde twee quick-wins voor het watersysteem. De eerste quick-win zoekt naar oplossingen om op het terrein sneller uitvoering te kunnen geven aan erosiebestrijdingsmaatregelen. De tweede quick-win probeert een meer integrale invulling te geven aan het Totaalplan Marke, waarmee de VMM een oplossing zal bieden aan de wateroverlastproblematiek in de Markevallei.


Werkgroep Denderland

De werkgroep Denderland werkte rond de watergevoelige regio Ninove en Geraardsbergen. Ruimte voor water, zowel in een open ruimte-omgeving als in een stedelijke context, was een centraal thema op het overleg. De conclusies van de werkgroep zijn dan ook aanvullend en versterkend voor bestaande projecten, zoals het strategisch project van de provincie Oost-Vlaanderen. Er werden drie quick-wins gesuggereerd, als eerste aanzet tot (deel)oplossing van concrete problemen in Geraardsbergen en Ninove.

Meer info over de quick-wins in Denderland en Pajottenland vindt u op onze website. Meer informatie over het beleidsplan Ruimte Vlaanderen vindt u op de website van Ruimte Vlaanderen.

6. Signaalgebieden: 2de reeks goedgekeurd, 3de reeks in ontwikkeling


Signaalgebieden zijn nog niet ontwikkelde gebieden waar een tegenstrijdigheid kan bestaan tussen de geldende bestemmingsvoorschriften en de belangen van het watersysteem. Doorgaans gaat het om gronden die in de jaren ’70 een harde bestemming kregen, maar nog steeds niet ontwikkeld werden.

Op 24 januari 2014 keurde de Vlaamse Regering een eerste reeks aan signaalgebieden goed, waarvan 7 gebieden in het Denderbekken liggen. Op 9 mei 2015 keurde de Vlaamse Regering een tweede reeks signaalgebieden goed. Zes ervan liggen in het Denderbekken:

  • Barrevoetshoek, Lede
  • WUG Parike, Brakel
  • Broekebeek, Asse
  • Klein Antwerpen, Lebbeke
  • Spinnewiel, Affligem
  • Immerzeeldreef, Aalst

In 2014 – 2015 toetste het bekkensecretariaat samen met de collega’s van Ruimte Vlaanderen een derde reeks signaalgebieden. De aanpak van deze reeks verliep iets anders dan voorheen. Alle partijen werden van bij de start van het proces betrokken. Zo worden knelpunten vroeger geïdentificeerd en kan men rekenen op een groter draagvlak bij de genomen beslissingen.

In het Denderbekken werden 4 signaalgebieden op deze manier getoetst:

  • Centrum, Lebbeke
  • Industrieterrein, Denderleeuw
  • Rood-Kruisstraat, Geraardsbergen
  • Sint-Jozefsinstituut, Geraardsbergen

De startbeslissingsfiches worden in het najaar van 2015 ter goedkeuring voorgelegd aan de algemene bekkenvergadering van het Denderbekken.

7. In de kijker


Openbaar onderzoek waterbeheerplannen Wallonië

Net als Vlaanderen stellen ook onze buurlanden en –gewesten een stroomgebiedbeheerplan op. Voor het Denderbekken zijn de waterbeheerplannen van het Waalse Gewest relevant. Deze tekenen immers het waterbeleid voor de komende jaren uit van het bovenstrooms gedeelte van de Dender.

De “Plans de gestion des parties wallonnes des districts hydrographiques internationaux de la Meuse, de l’Escaut, du Rhin et de la Seine” (waterbeheerplannen) en de “Plans de Gestion des Risques d’Inondation”  (overstromingsrisicobeheerplannen) zijn - anders dan in Vlaanderen - niet geïntegreerd in één overkoepelend plan.

Het openbaar onderzoek van de plannen loopt van 1 juni 2015 tot en met 8 januari 2016. Meer info is te vinden op de site van de Waalse overheid of in de brochure (Nederlandstalige versie). Bezwaar of advies kan tijdens dit openbaar onderzoek ingediend worden via deze link. Deze pagina is enkel in het Frans beschikbaar.


Grensoverschrijdend overleg nieuw leven ingeblazen

Water kent geen grenzen. Daarom is ook overleg nodig over de grenzen heen. In het Denderbekken heeft het bekkensecretariaat van het Denderbekken het grensoverschrijdend  overleg voor de Marke en de Dender nieuw leven ingeblazen in september 2015.

Het grensoverschrijdend overleg in september legde de nadruk op wederzijdse uitwisseling van algemene informatie, zoals projecten, acties en plannen. De uitvoering ervan heeft immers een belangrijke invloed op de toestand van het watersysteem langs beide kanten van de gewestgrens. Zo is het bijvoorbeeld belangrijk dat de Waalse partners ervan op de hoogte zijn dat het afstroomgebied van de Marke aangeduid werd als aandachtsgebied. Als gelijktijdig ook aan Waalse zijde prioriteit gegeven wordt aan projecten langs “La Marcq” zal de goede toestand op deze waterloop nog sneller bereikt worden.

Het grensoverschrijdend overleg zal de komende maanden verder vorm krijgen. Alle betrokken lokale overheden kunnen aan deze uitwisselingsmomenten deelnemen of bijkomende agendapunten voorstellen. Interesse? Neem contact op met het bekkensecretariaat op het nummer 053/72.66.54, of via secretariaat_dender@vmm.be .


Hoog water zonder kater: hoe kunnen de lokale overheden van het Denderbekken hieraan meewerken

Onder de titel ‘hoog water zonder kater’ organiseert de CIW in Brussel op 16 november een symposium over meerlaagse waterveiligheid.

A7

 

Tijdens dit symposium krijgen de deelnemers meerdere voorbeelden uit de praktijk en gaan ze zelf aan de slag met de principes van meerlaagse waterveiligheid. Het symposium reikt praktische handvaten aan waarmee lokale overheden het overstromingsrisico op gemeente- of wijkniveau op een duurzame manier kunnen verminderen.

Meer info op www.integraalwaterbeleid.be .

CIW - Integraal Waterbeleid Denderbekken Bekkensecretariaat Denderbekken
p/a Vlaamse Milieumaatschappij
Dokter De Moorstraat 24-26
9300 Aalst
Tel. 053 72 66 32
secretariaat_dender@vmm.be
» www.denderbekken.be inschrijven -
Integraalwaterbeleid.be is een officiële website van de Vlaamse overheid