Vlaanderen integraalwaterbeleid.be
Home > Beleidsinstrumenten > Signaalgebieden

Signaalgebieden

Bij hevige regenval is het belangrijk om het afvloeiend water te bufferen op plaatsen waar dit niet tot overlast leidt. Door de verspreide bebouwing in Vlaanderen is dat soort gebieden schaars. Bovendien staan ze vaak onder druk door nieuwe bebouwing.

signaalgebied in Heulebeek

Signaalgebieden, gebieden met een groot waterbergend potentieel en een harde ruimtelijke bestemming (wonen, industrie,...) die nog niet ontwikkeld is, krijgen daarom een beleid gericht op het behouden van het waterbergend vermogen.

Wat zijn signaalgebieden?

Signaalgebieden zijn nog niet ontwikkelde gebieden met een harde ruimtelijke bestemming (vb. woonuitbreidingsgebied, industriegebied...) die ook een functie kunnen vervullen in de aanpak van wateroverlast, omdat ze kunnen overstromen of omdat ze omwille van specifieke bodemeigenschappen als een natuurlijke spons fungeren.

Het gaat om gebieden met een mogelijke tegenstrijdigheid tussen de huidige bestemmingsvoorschriften en de belangen van het watersysteem. Als na grondige analyse van een signaalgebied blijkt dat het risico op wateroverlast bij ontwikkelen van het gebied volgens de bestemming toeneemt, dan beslist de Vlaamse Regering tot een vervolgtraject voor dat gebied. 

Een vervolgtraject voor signaalgebieden

In het vervolgtraject legt de Vlaamse Regering een ontwikkelingsperspectief voor het gebied vast en bepaalt ze via welk instrument het ontwikkelingsperspectief moet gerealiseerd worden. Als het signaalgebied een andere bestemming moet krijgen, duidt de Vlaamse Regering ook het bestuur aan dat het initiatief moet nemen om de herbestemming te realiseren.

Voor 235 signaalgebieden, variërend in grootte van enkele percelen tot meerdere hectares, heeft de Vlaamse Regering de voorbije jaren een beslissing genomen over welk initiatief nodig is om het waterbergend vermogen van dat gebied in de toekomst te behouden.

We onderscheiden 2 categorieën van beslissingen:

  • verscherpte watertoets: de geldende bestemming blijft behouden, maar er kunnen in het kader van de watertoets wel extra voorwaarden opgelegd worden voor de ontwikkeling van het gebied
  • bouwvrije opgave: delen van het signaalgebied moeten bouwvrij blijven en moeten bijgevolg een andere bestemming krijgen. Dit kan op 2 manieren:
    • opmaak van een ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP)
    • aanduiding als watergevoelig openruimtegebied

 

In de rubriek goedgekeurde vervolgtrajecten vindt u per bekken een overzicht van de beslissingen van de Vlaamse Regering en een stand van zaken van de uitvoering van het vervolgtraject.

Raadpleeg de goedgekeurde vervolgtrajecten

Via het geoloket kunt u de contouren van een signaalgebied raadplegen, samen met de informatiefiche en de beslissing over dat signaalgebied.

Ga naar het geoloket signaalgebieden

De beslissing van de Vlaamse Regering over het vervolgtraject voor een signaalgebied is voorbereid binnen de CIW en de bekkenstructuren. De bekkenstructuren gingen in overleg met de betrokken overheden op zoek naar het optimale ontwikkelingsperspectief.

Lees meer over het voorbereidingstraject van signaalgebieden

In afwachting van de uitvoering van een beslissing van de Vlaamse Regering over het vervolgtraject van een signaalgebied moeten adviesverlenende, vergunningverlenende en planmakende overheden extra waakzaam zijn in signaalgebieden. In signaalgebieden zijn daarom specifieke richtlijnen voor de toepassing van de watertoets van kracht.

Ga naar de rubriek watertoets in signaalgebieden

Gemeenten en provincies die via een ruimtelijk uitvoeringsbesluit (RUP) een bouwvrije opgave voor een signaalgebied voorbereiden kunnen hiervoor begeleiding en financiële ondersteuning krijgen.

 

Ga naar de rubriek 'De Vlaamse overheid ondersteunt initiatiefnemers

Integraalwaterbeleid.be is een officiële website van de Vlaamse overheid