De watertoets is in voege sinds 24 november 2003, de datum waarop het decreet Integraal Waterbeleid in werking trad. Artikel 8 van dat decreet legt de basisprincipes vast voor de toepassing van de watertoets. Op 25 mei 2007 werd het decreet aangepast.

Op 1 november 2006 trad het uitvoeringsbesluit van de watertoets (goekeuring Vl. Regering op 20 juli 2006) in werking. Het besluit bevat nadere regels over de toepassing van de watertoets, zowel voor vergunningen als voor plannen. Het besluit is richtinggevend voor de overheden die een vergunning moeten afleveren. Het geeft aan wanneer een adviesvraag relevant is voor de toepassing van de watertoets en aan welke waterbeheerder men dat advies kan vragen.

In 2010 en 2011 werd de toepassing van de watertoets geëvalueerd. Hieruit bleek dat, om van de watertoets een krachtiger instrument te maken o.a. in de strijd tegen wateroverlast, het besluit moest aangepast worden.  Op 14 oktober 2011 keurde de Vlaamse Regering  een aanpassing van het uitvoeringsbesluit goed. Dit aangepaste besluit treedt in werking op 1 maart 2012.

Wat is veranderd?

• De aanbeveling om advies te vragen aan een waterbeheerder werd omgezet in een adviesvraagplicht.
• De beoordelingsschema’s met de tabellen en de beslissingsbomen in bijlage bij het uitvoeringsbesluit zijn vervangen door een samenvattend artikel in het besluit zelf, waarbij ook de drempels vanaf wanneer advies moet worden gevraagd, sterk vereenvoudigd zijn.
• De enige kaart die behouden blijft in bijlage bij het besluit is de kaart van de overstromingsgevoelige gebieden. Deze kaart werd ook geactualiseerd en uitgebreid.
• Er is een aanvullende lijst met vergunningen en plannen die aan de watertoets moeten onderworpen worden.
• De inhoud van de waterparagraaf en het wateradvies worden afgestemd op de wijzigingen aan het decreet Integraal Waterbeleid van 2007.

Het aangepaste uitvoeringsbesluit en andere regelgeving ivm de watertoets kunt u raadplegen via gerelateerde inhoud onderaan deze pagina. Bij het uitvoeringsbesluit horen 2 bijlagen. Bijlage 1 die de kaart met overstromingsgevoelige gebieden bevat en bijlage 2 die de positieve lijst van vergunningen, plannen en programma's bevat in aanvulling op de lijst opgenomen in artikel 8, § 5 van het decreet van 18 juli 2003 betreffende het integraal waterbeleid.

Voor de brongerichte aanpak van de waterkwantiteitsaspecten vormt de gewestelijke stedenbouwkundige verordening een belangrijke vertrekbasis.