Vlaanderen integraalwaterbeleid.be
Home > Bekkens > IJzerbekken > Nieuwsbrief bekken > IJzerbekken Nieuwsbrief > Nr 5, maart 2016
Abonneer nu
Heeft u interesse in onze nieuwsbrief? Bezorg ons uw e-mailadres.

Nr 5, maart 2016

Nieuwsbrief IJzerbekken


CIW - Integraal Waterbeleid IJzerbekken
Nieuws uit het IJzerbekken
Nr 5, maart 2016
Inhoud
  1. Stroomgebiedbeheerplannen 2016-2021 vastgesteld
  2. Eerste wateruitvoeringsprogramma goedgekeurd
  3. Grote Kemmelbeek – samen naar een goede toestand
  4. Stand van zaken maatregelen na zomerstorm 2014
  5. Extra bergingscapaciteit langs Landetbeek, Robaertbeek en Bollaertbeek
  6. Optimalisatie waterhuishouding bekken Langeleed
  7. Studie ontsluiting Noordschotebroek (Lo-Reninge) voor vismigratie
  8. Masterplan voor integrale vernieuwing van WPC De Blankaart
  9. In de kijker
1. Stroomgebiedbeheerplannen 2016-2021 vastgesteld


Op 18 december 2015 stelde de Vlaamse Regering de stroomgebiedbeheerplannen 2016-2021 voor Schelde en Maas vast. De plannen bepalen welke maatregelen en acties Vlaanderen zal nemen om de toestand van de watersystemen te verbeteren en de overstromingsrisico's te beheren. Het bekkenspecifieke deel voor het IJzerbekken maakt deel uit van het stroomgebiedbeheerplan Schelde.


Stroomgebiedbeheerplan voor de Schelde 2016-2021Focus op gebiedsgerichte werking

In het IJzerbekken wordt maximaal ingezet op drie aandachtsgebieden: de Poperingevaart, de Grote Kemmelbeek en de Blankaart. In deze gebieden wordt een goede toestand beoogd tegen 2027. Omdat het soms langere tijd duurt voordat het effect van maatregelen op het terrein zichtbaar is, intensifiëren we in deze aandachtsgebieden de gebiedsgerichte werking, zodat we er op termijn een goede toestand halen.

De visie en de geplande acties voor elk van deze gebieden kunt u nalezen in het bekkenspecifieke deel.


Extra aandacht voor aanpak wateroverlast

Ook de aanpak van wateroverlast is belangrijk in het IJzerbekken. Er zijn acties gepland voor extra bergingscapaciteit, bijkomende bescherming tegen niet tij-gebonden water en het verzekeren van voldoende afvoercapaciteit. Ook acties om de kust te beschermen zijn opgenomen, zoals het Masterplan Kustveiligheid dat onder andere voorziet in de bouw van een stormvloedkering in de havengeul van Nieuwpoort.


Raadpleeg de stroomgebiedbeheerplannen 2016-2021

Meer informatie over de stroomgebiedbeheerplannen en de plannen zelf zijn te raadplegen op www.integraalwaterbeleid.be.

De overwegingsdocumenten waarin u kunt nagaan op welke manier opmerkingen en adviezen in overweging genomen werden, zijn beschikbaar via de website van het openbaar onderzoek www.volvanwater.be.

2. Eerste wateruitvoeringsprogramma goedgekeurd


Wateruitvoeringsprogramma 2015De algemene bekkenvergadering van het IJzerbekken keurde op 27 oktober 2015 het bekkenspecifieke deel van het eerste wateruitvoeringsprogramma (WUP) goed.

Het WUP 2015 rapporteert over de uitvoering van de bekkenbeheerplannen in 2014 en 2015 en vervangt de vroegere bekkenvoortgangsrapporten. Ook de advisering van de investeringsprogramma’s door de bekkenbesturen en een stand van zaken van de signaalgebieden zijn in het WUP 2015 geïntegreerd. Met dit eerste WUP wordt de planperiode van de bekkenbeheerplannen afgesloten. Het volgende WUP zal over de uitvoering van de stroomgebiedbeheerplannen 2016-2021 rapporteren.

Het bekkenspecifieke deel van het WUP kan geraadpleegd worden op de website van het IJzerbekken.

3. Grote Kemmelbeek – samen naar een goede toestand


Het bekkensecretariaat IJzerbekken startte overleg op over het afstroomgebied van de Grote Kemmelbeek. Dit gebied is in het nieuwe stroomgebiedbeheerplan aangeduid als aandachtsgebied. Hier lijkt de goede toestand van het watersysteem tegen 2027 haalbaar.

Kaart aandachtsgebied Grote KemmelbergDe Vlaamse Milieumaatschappij bracht alle beschikbare gegevens over de Grote Kemmelbeek samen, analyseerde ze en bracht zo de huidige toestand van de Grote Kemmelbeek en de resterende knelpunten en drukken in kaart. De nodige acties en maatregelen om de goede toestand te bereiken, werden uitgewerkt.

Op 19 november 2015 bracht het bekkensecretariaat alle betrokkenen bij elkaar voor een gebiedsgericht en thematisch overleg. De actuele toestand van de Grote Kemmelbeek, de nog aan te pakken knelpunten en de geplande acties werden toegelicht. Lopende projecten en geplande initiatieven van alle betrokken partners werden er besproken en samenwerkingsmogelijkheden werden onderzocht. Via dit overleg wil het bekkensecretariaat samen met de betrokken actoren het afstroomgebied van de Grote Kemmelbeek op een integrale manier benaderen, de verschillende initiatieven op elkaar afstemmen en zo komen tot win-winsituaties en een snellere uitvoering op het terrein.

4. Stand van zaken maatregelen na zomerstorm 2014


Na de overstromingen tijdens de zomer van 2014 in de gemeenten Lichtervelde, Hooglede en Zonnebeke, waarover we u in onze nieuwsbrief van februari 2015 informeerden, is intensief gezocht naar oplossingen om toekomstige waterellende te beperken. Enkele kortetermijnmaatregelen werden ondertussen uitgevoerd.

De getroffen gemeenten stelden samen met de provincie een actieplan tegen wateroverlast op met kleinschalige acties en bijkomende investeringswerken. In de drie gemeenten zijn ondertussen al een aantal acties uitgevoerd. Zo zijn de oevers van de Prinnebeek in Hooglede verflauwd waardoor de waterloop ter hoogte van de jeugdlokalen verbreed is. En in december 2015 is een nieuw overstromingsgebied aan de Kasteelbeek in Lichtervelde aangelegd dat tot 11.000 m³ water kan bufferen. Op de website van het IJzerbekken vindt u per gemeente een overzicht van de stand van zaken van de acties. De initiatieven passen binnen de gebiedsvisie voor het IJzerbekken, zoals uitgeschreven in het bekkenspecifieke deel.

De actieve neerslagzone die in het weekend van 15 januari 2016 over een groot deel van België trok, heeft in het IJzerbekken geen kritieke overstromingen veroorzaakt.

5. Extra bergingscapaciteit langs Landetbeek, Robaertbeek en Bollaertbeek


In het voorjaar van 2015 startte de aanleg van een gecontroleerd overstromingsgebied langs de Landetbeek in Poelkapelle en langs de Robaertbeek in Poperinge. Ook op de Bollaertbeek in Voormezele werden acties ondernomen om water tijdelijk vast te houden.


Bufferbekken Landetbeek

Langs de Landetbeek in Poelkapelle legde de provincie West-Vlaanderen een bufferbekken aan ter hoogte van de Houthulstseweg. Het bekken kan tot 5.000 m³ water bufferen en moet de dorpskern van Poelkapelle beschermen tegen wateroverlast.


Bufferbekken Robaertbeek

Het bufferbekken op de Robaertbeek in Poperinge moet het water stroomopwaarts de Robaertbeek vasthouden. Er is dan een groter afvoerdebiet mogelijk in de Poperingevaart voor het water dat rechtstreeks van de stadkern komt. De Robaertbeek mondt immers stroomafwaarts de stadskern uit in de Poperingevaart.

Het bekken zal zowel ingezet worden voor de waterbeheersing als voor watervoorziening voor de landbouw in droogteperiodes.

Het project van de provincie West-Vlaanderen bestaat uit drie fasen.

  • Fase A: een waterspaarbekken en gecontroleerd overstromingsgebied aanleggen ter hoogte van de Visserijmolenstraat te Poperinge.
  • Fase B: de beek (her-)meanderen en voorzien van zandvangen/winterbeddingen.
  • Fase C: de vroeger ingebuisde waterloop terug in open profiel brengen, volgens de historische loop met flauwe taluds.

Het aanleggen van het waterspaarbekken en gecontroleerd overstromingsgebied (Fase A) startte in augustus 2015 en is bijna uitgevoerd. Fase B en C gaan in het voorjaar van 2016 van start.

Kaart


Berm op de Bollaertbeek (Ieperlee) te Voormezele

Om de dorpskern van Voormezele in de toekomst te vrijwaren van overlast komt er een nieuwe berm langs de Bollaertbeek. De berm vormt een overstromingsgebied van 50.000 m³. Voor de aanleg van de berm wordt 4.000 m³ overtollige grond van het project Robaertbeek (zie hoger) aangevoerd. De Bollaertbeek krijgt een korte overwelving in kokerelementen (2mx2m) met een schuif. De schuif bepaalt welk debiet door de kokerelementen wordt doorgelaten en laat toe piekdebieten af te vlakken en het te veel aan toekomend water uit de beek op te stuwen in het gecontroleerde overstromingsgebied.

Het aanvraagdossier voor de bouwvergunning werd eind november 2015 ingediend. De werken zelf zijn voorzien in de lente van 2016.

6. Optimalisatie waterhuishouding bekken Langeleed


De provincie en de polder Noordwatering Veurne doen belangrijke inspanningen om de waterhuishouding in het afstroomgebied van het Langeleed te optimaliseren.

Om de waterafvoer van 1.000 ha poldergrond ten noorden van het kanaal Duinkerke-Nieuwpoort te verbeteren, werd het Langeleed aan abdijhoeve Ten Bogaerde verlegd en de verbinding van het Langeleed door het militair domein te Koksijde hersteld.

  • FotoDe afvoer via Slabbelinckgeleed / Parlementsgracht van het zuidelijk deel van Veurne werd ontdubbeld en er werd een nieuwe doorgang van het Langeleed onder de Ten Bogaerdelaan gecreëerd zodat een deel van het oppervlaktewater verder naar de voorhaven in Nieuwpoort kan vloeien.

  • Het gedeeltelijk ingebuisde traject van het Langeleed door het militair domein is geruimd.

  • Het Slabbelinckgeleed, de Parlementsgracht en het Langeleed zijn geruimd vanaf het munitiedepot tot de schuif op de Oude Veurnevaart te Nieuwpoort. De ingebuisde by-pass werd afgeschaft en begin 2015 vond ook een ruiming plaats van het Langeleed in het pretpark Plopsaland.
Foto
  • Het Langeleed is ter hoogte van het munitiedepot verbreed met een winterbedding. De winterbedding dient als bijkomende buffer tijdens piekdebieten en zal ook gebruikt worden om het first flush-effect van het Aquafin overstort RWZI Wulpen op te vangen.

  • Ook de Parlementsgracht wordt nog verbreed. De onderhandeling over het ruilen van de nodige gronden zitten in de eindfase. Verwacht wordt dat de werken zullen uitgevoerd worden in het najaar van 2016. In 2017 moet dan enkel nog de sifon aangelegd worden.
7. Studie ontsluiting Noordschotebroek (Lo-Reninge) voor vismigratie


Uit een studie van het Agentschap voor Natuur en Bos blijkt een visvriendelijke lokstroompomp de meest aangewezen manier om vissen te laten migreren naar het poldergebied van de Noordschotebroek. Het project kan als voorbeeld dienen voor vismigratie in andere poldergebieden.

Het Noordschotebroek, gelegen tussen het Kanaal Ieper-IJzer en de IJzer, is een poldergebied met een groot potentieel als leefgebied voor een duurzaam visbestand.

Het ANB onderzocht de mogelijkheden om vismigratie tussen de IJzer en het poldergebied te verbeteren. Een visvriendelijke lokstroompomp ter hoogte van ‘Hoeve Zwijnestal’ blijkt de beste oplossing om vissen van de IJzer naar de polder te lokken. Migreren van de polder naar de IJzer kan via een visvriendelijke pomp. Om te voorkomen dat het poldergebied, dat door regenwater gevoed wordt, komt droog te staan, kan water van het Kanaal Ieper-IJzer in het gebied binnengelaten worden.

Schema

Het studieproject bevindt zich in de laatste fase nl. de uitwerking van de plannen en de voorbereiding van de bouwvergunningsaanvraag en het bestek met de technische uitwerking. Vooraleer met de effectieve uitvoering te starten, wordt een samenwerkingsovereenkomst opgesteld tussen de partners (provincie West-Vlaanderen, VMM, W&Z; en Zuid-IJzerpolder).

8. Masterplan voor integrale vernieuwing van WPC De Blankaart


Het waterproductiecentrum (WPC) De Blankaart dateert van 1973. Het WPC zorgt, met zijn jaarlijkse productie van 10 miljoen m³ drinkwater, voor de drinkwatervoorziening in een derde van West-Vlaanderen. De installatie is verouderd en er is nood aan een performantere en duurzamere zuiveringstechnologie. Het masterplan omvat de bouw van een volledig nieuw WPC op dezelfde locatie.

De vernieuwing zal in fasen gebeuren. Tussen 2015 en 2023 vernieuwt De Watergroep het spaarbekken, de waterbehandeling en de slibbehandeling. De prijs wordt geraamd op 60 miljoen EUR. In 2023 moet het nieuwe behandelingsstation volledig operationeel zijn.

Foto zeefinrichtingDe zeefinrichting en de innamepompen ter hoogte van de innamepunten van ruw water zijn al volledig vernieuwd. De vernieuwing van de waterbehandeling zal in twee fasen gebeuren. In de eerste fase wordt de nabehandeling, de reinwaterberging en het hoogdrukpompstation aangepakt. De aanbesteding hiervoor is gepland in 2016. Een tweede fase bestaat uit de vernieuwing van het laagdrukpompstation, de voor- en de hoofdbehandeling. De aanbesteding hiervoor is gepland in 2018/2019.

De voor- en hoofdbehandeling zal gebruikmaken van het nieuwe zuiveringsconcept van ionenwisseling en flotatie. De nabehandeling wordt uitgebreid met ozonering en UV-desinfectie. Ook de capaciteit van de reinwaterberging wordt groter.

De nieuwe behandeling zorgt voor extra zuivering: een dubbele barrière tegen micropolluenten en een bijkomende barrière tegen micro-organismen. Een lager chemicaliënverbruik (vlokmiddelen, zuren/basen, chloor) en minder slibproductie verbeteren de duurzaamheid van de behandeling. Het nieuwe systeem wordt ook veel exploitatievriendelijker.

9. In de kijker


Code goede praktijk bagger- en ruimingsspecie en code goede natuurpraktijk voor waterlopen

In 2015 werden twee nieuwe codes van goede praktijk goedgekeurd die te maken hebben met het beheer en onderhoud van waterlopen. De code van goede natuurpraktijk voor waterlopen werd op 10 juli goedgekeurd door de Vlaamse Regering. De code van goede praktijk bagger- en ruimingsspecie werd op 5 november door minister Schauvliege goedgekeurd.

Tijdens twee infomomenten informeerde de CIW de waterbeheerders over de nieuwe codes van goede praktijk en illustreerde ze de praktische toepassing ervan. U vindt beide codes en de presentaties op de website van de CIW.


VMM publiceert nieuwe leidraad pesticidenvrij ontwerpen van terreinen

Sinds 1 januari 2015 beheren alle openbare diensten (gemeenten, maar ook scholen, zorginstellingen, …) hun terreinen pesticidenvrij. Ook voor bedrijven geldt een beperking op het pesticidengebruik. Wie een terrein bezit of beheert - of dat nu een tuin, een park, een bedrijfsvestiging of een hele gemeente is - moet dit terrein ook onderhouden. Maar hoe doet u dat het best pesticidenvrij beheren? U vindt allerlei aanbevelingen en tips in de nieuwe leidraad 'Pesticidenvrij ontwerpen' van de VMM. Op de website kan iedereen, ook particulieren, allerlei nuttige informatie en tips terugvinden om het gebruik van pesticiden te verminderen.


Wonen en werken langs een waterloop

De provincie lanceerde in het voorjaar 2015 de sensibilisatiecampagne “bluft e bitje van de beke” om landbouwers en particulieren die langs een beek wonen of werken, te sensibiliseren om afstand te houden van de waterloop. Voor meer informatie raadpleeg de website en de folder.

Ook de CIW publiceerde een folder met een overzicht van de afstandsregels en andere gebruiksbeperkingen voor de aangelanden van een onbevaarbare waterloop. Raadpleeg de CIW-folder “Wonen langs onbevaarbare waterlopen”.


Openbaar onderzoek Franse waterbeheerplannen - SAGE de l’Yser januari 2016

Net als Vlaanderen stellen ook onze buurlanden en –gewesten een stroomgebiedbeheerplan op. Voor het IJzerbekken zijn de waterbeheerplannen van Frankrijk relevant. Deze tekenen immers het waterbeleid voor de komende jaren uit van het bovenstrooms gedeelte van de IJzer. De “Schéma d’Aménagement et de Gestion des Eaux” (waterbeheerplannen) zijn te vinden via deze link. Deze pagina is enkel in het Frans beschikbaar.

CIW - Integraal Waterbeleid IJzerbekken Bekkensecretariaat IJzerbekken
p/a Vlaamse Milieumaatschappij
Zandvoordestraat 375
8400 Oostende
Tel. 059 56 26 11
secretariaat_ijzer@vmm.be
» www.ijzerbekken.be inschrijven - uitschrijven

Integraalwaterbeleid.be is een officiële website van de Vlaamse overheid

De Coördinatiecommissie Integraal Waterbeleid (CIW) is een overlegplatform van de diverse beleidsdomeinen en bestuursniveaus die bij het waterbeleid betrokken zijn. Ook waterbedrijven nemen deel aan het overleg. Deze samenwerking zorgt voor een gecoördineerde en geïntegreerde aanpak van het waterbeleid en waterbeheer in Vlaanderen.