Beheer van de waterlopen
De waterlopen in Vlaanderen worden beheerd door verschillende instanties. De Vlaamse Waterweg nv is de beheerder van de bevaarbare waterlopen of waterwegen met name de grote stromen, rivieren en kanalen, al zijn die in de praktijk daarom niet altijd echt bevaarbaar. De beheerder van de onbevaarbare waterlopen verschilt naargelang de rangschikking: de Vlaamse Milieumaatschappij beheert de onbevaarbare waterlopen van 1ste categorie, de provincies deze van 2de categorie en de gemeenten deze van 3de categorie. De polders en wateringen beheren de onbevaarbare waterlopen van de 2de en 3de categorie gelegen binnen hun werkingsgebied.
De totale lengte aan gerangschikte waterlopen in het Leiebekken bedraagt bij benadering 1.307 km.
Naast de gerangschikte waterlopen in het Leiebekken, zijn er ook een aanzienlijke hoeveelheid grachten. Grachten kunnen beheerd worden door een gemeente, een polder, een watering of in het geval van baangrachten langs gewestwegen door het Agentschap Wegen en Verkeer. De gemeenten, polders en wateringen kunnen publieke grachten aanduiden. Deze besturen nemen dan het beheer over, maar niet de eigendom, en kunnen in functie van het onderhoud van deze grachten bepaalde erfdienstbaarheden opleggen. Ten slotte zijn er ook grachten die door de aangelanden worden beheerd.
Overzicht waterlopenbeheerders in het bekken
overzicht waterlopenbeheerders (incl. lengte waterlopen per categorie) in het Leiebekken (bron: VHA-versie september 2025)
|
waterloopbeheerder |
beheert ( # km) |
(belangrijkste) waterlopen |
|
Vlaams Gewest: De Vlaamse Waterweg NV, afdeling Regio West
|
bevaarbare waterlopen (118 km)
|
De Leie, Afleidingskanaal van de Leie, Toeristische Leie, Kanaal Kortrijk-Bossuit, Kanaal Roeselare-Leie
|
|
Vlaams Gewest: Vlaamse Milieumaatschappij (VMM)
|
onbevaarbare waterlopen 1ste categorie (68 km)
|
Heulebeek, Gaverbeek, Mandel, Devebeek, Oude Mandel
|
|
Provincie West-Vlaanderen Provincie Oost-Vlaanderen
|
onbevaarbare waterlopen 2de categorie buiten de watering (1.027 km)
|
Douvebeek, Geluwebeek, Rosdambeek, Roobeek, Kasselrijbeek, Slijpbeek, Maalbeek, Wulfdambeek, Papelandbeek, Collievijverbeek, Krommebeek, Mandel, Onledebeek, Babilliebeek, Zaubeek, Kattebeek
|
|
Zulte, Sint-Martens-Latem, De Pinte, Nazareth en Kruisem gedeeltelijke overdracht
|
onbevaarbare waterlopen van derde categorie op hun grondgebied buiten de (polders en) wateringen (90 km)
|
Olsembeek, Meersbeek, Hooglatembeek
|
|
Watering der Assels
|
onbevaarbare waterlopen binnen de watering (4 km)
|
Oude Leie
|
De belangrijkste vijvers in het Leiebekken:
-
Binnen het bekken van de Leie komt slechts één grote vijver voor, namelijk de Gavers. Dit Provinciaal domein in Harelbeke ontstond in de jaren zeventig. De aanleg van de huidige autosnelweg E17 vereiste namelijk 4.500.000 m3 ophoogzand dat gedeeltelijk ontgonnen werd in de Gavermeersen. Zo ontstond een grote 'put' die later de Gavervijver van 62ha vormde. Nu is het Provinciaal Domein ‘De Gavers’ vooral bekend omwille van zijn recreatieve waarde. Daarnaast doet de vijver ook dienst als doorstroombekken voor het drinkwaterproductiecentrum De Gavers.