Vlaanderen integraalwaterbeleid.be
Home > Bekkens > Maasbekken > Landbouw en afvalwater

Hoe correct omgaan met afvalwater van het erf ?

Om de waterkwaliteit van onze beken en rivieren te verbeteren wordt op vele fronten gewerkt aan: de uitbouw en vernieuwing van het rioleringsstelsel, het opvolgen van industriële lozingen via de omgevingsvergunning en het terugdringen van vervuiling vanuit de landbouwsector. In dit laatste geval gaat het niet enkel om diffuse verliezen vanuit landbouwgronden maar ook over nutriëntrijke afvalstromen op landbouwbedrijven.

 

 

Nutriëntrijke afvalstromen bij landbouwbedrijven

 

De regelgeving (VLAREM) is duidelijk: 

Het lozen van bedrijfsafvalwater kan alleen volgens de vergunningsvoorwaarden. Verontreinigd regenwater, zoals run-off van vervuilde oppervlakken, wordt als bedrijfsafvalwater beschouwd en valt onder deze regelgeving. 

 

Kleine hoeveelheden, maar soms met grote gevolgen !

Zelfs kleine hoeveelheden van deze afvalstromen kunnen een grote impact hebben op de waterkwaliteit, wanneer ze in een waterloop terechtkomen of in de bodem infiltreren. Denk hierbij aan mogelijke verbindingen tussen mestopslag en waterlopen of aan silosappen die afstromen naar de naastgelegen gracht.

Die afvalstromen kunnen heel rijk zijn aan voedingsstoffen en organisch materiaal. Zo kan het onverdunde sap uit een maïssleufsilo tot 3000 keer meer organische stof bevatten dan wat goed is voor een waterloop. De gevolgen van zo'n vervuiling kunnen groot zijn, De vervuiling neemt het zuurstof uit de waterloop snel op of verhoogt de concentraties van voedingsstoffen in de waterloop sterk. Hierdoor sterven vissen of groeit de beek overmatig toe met waterplanten en algen. 

 

Kleine veranderingen, met grote effecten

Vervuiling moet vermeden worden en gelukkig kan dat meestal vrij eenvoudig. Heel vaak helpt het om oog te hebben voor een aantal aspecten op het bedrijf, bepaalde handelingen aan te passen of specifieke (beperkte) inrichtingen door te voeren.

Enkele aandachtspunten hierbij zijn:

  • Zijn alle verhardingen schoongeveegd?
  • Zijn er geen afvoergoten of afvoerputjes verstopt?
  • Hoe liggen de voedersilo' s er bij? Kan dit leiden tot afstromend vervuild hemelwater?
  • Bij gebruik van een first-flush: is deze goed afgesteld? En wordt deze tijdig geledigd?
  • Worden alle mestsappen opgevangen?
  • Wat gebeurt er met het spoelwater van de stallen? Bestaat de mogelijkheid dat dit oppervlakkig of ondergronds wegstroomt?
  • Wordt het water van de luchtwasser opgevangen?
  • Zoek de uitlopen van afvoerbuizen naar het waterloopstelsel eens op. Komt hier zuiver regenwater uit of is het water vervuild omdat verontreinigingen vanop het erf mee afspoelen?

Meer tips

Concrete tips zijn handig weergeven in documenten per bedrijfstype.

Raadpleeg de schematische gidsen per bedrijfstype voor:

  • rundvee: schema + info maatregelen
  • varkens: weldra online 
  • legkippen: weldra online
  • vleeskippen: weldra online
  • paarden: weldra online
  • glastuinbouw: in loop van het najaar 2020 online
  • ...

Voor meer informatie over het opvangen van perssappen van de kuilplaat: first flush systemen en toepassen van een absorberende strooisellaag (vnl. bij rundveebedrijven), raadpleeg het document 'info maatregelen' bij rundveebedrijven hierboven.

 

Doe de check

Binnen het integraal waterproject Merkske zijn voor verschillende bedrijfstypen gedetailleerde checklists per bedrijfsonderdeel opgesteld.
Met deze lijsten willen we landbouwers een hulpmiddel aanbieden om het risico op (accidentele) watervervuiling in het omliggende gebied sterk te verkleinen, zich in regel te stellen met de wetgeving en tegelijk de bedrijfsvoering te verbeteren. De lijsten bieden een houvast om het eigen bedrijf kritisch te bekijken op het vlak van afvalwater.

Raadpleeg de checklists

 

Meer info

Voor meer info over deze problematiek en mogelijke oplossingen, raadpleeg volgende websites:

 

 Silo en regewater

Integraalwaterbeleid.be is een officiële website van de Vlaamse overheid

De Coördinatiecommissie Integraal Waterbeleid (CIW) is een overlegplatform van de diverse beleidsdomeinen en bestuursniveaus die bij het waterbeleid betrokken zijn. Ook waterbedrijven nemen deel aan het overleg. Deze samenwerking zorgt voor een gecoördineerde en geïntegreerde aanpak van het waterbeleid en waterbeheer in Vlaanderen.