Vlaanderen integraalwaterbeleid.be
Home > Beleidsinstrumenten > Watertoets > Watertoetskaarten ondersteunen vergunning- en adviesverlener

Watertoetskaarten ondersteunen vergunning- en adviesverlener

Op het geoloket watertoets zijn verschillende kaartlagen beschikbaar die de vergunning- en adviesverlener ondersteunen bij het uitvoeren van de watertoets.

Het raadplegen van de kaart van de overstromingsgevoelige gebieden is verplicht. Als de geplande activiteit in overstromingsgevoelig gebied ligt, moet de vergunningverlener advies inwinnen bij de waterbeheerder. Wie in een bepaald gebied waterbeheerder is en dus aan wie advies moet gevraagd worden, is ook terug te vinden op het geoloket via de kaartlaag van de Vlaamse Hydrografische Atlas.

De andere watertoetskaarten zijn informatief. Zo vindt u er een kaart van infiltratiegevoelige bodems, een kaart van grondwaterstromingsgevoelige bodems, de winterbedkaart, de hellingenkaart, de kaart van erosiegevoelige gebieden.

   

 Ga naar het geoloket watertoets

Kijk naar een instructiefilmpje over het geoloket watertoets

Download GIS-bestanden watertoetskaart



 Overstromingsgevoelige gebieden

De watertoetskaart met overstromingsgevoelige gebieden toont waar in Vlaanderen overstromingen mogelijk zijn. De kaart maakt een onderscheid tussen effectief overstromingsgevoelige gebieden (donkerblauw) en mogelijk overstromingsgevoelige gebieden (lichtblauw).

De kaart van de overstromingsgevoelige gebieden wordt regelmatig geactualiseerd op basis van meer recente en accuratere modelleringsgegevens of na ernstige watersnood en op basis van bijkomende terreingegevens. Desalniettemin blijft het een momentopname.

  

 

 

 

Effectief overstromingsgevoelige gebieden

In effectief overstromingsgevoelig gebied is in het verleden wateroverlast vastgesteld of blijkt uit modellen dat bij overstromingen die zich statistisch gezien één keer per honderd jaar of vaker voordoen, wateroverlast zou kunnen optreden.

De kaart van effectief overstromingsgevoelige gebieden is samengesteld uit recent overstroomde gebieden en gemodelleerde overstromingsgebieden.
  

Recent overstroomde gebieden

De kaart van de recent overstroomde gebieden is opgesteld op basis van een zo volledig mogelijke inventarisatie na elke overstroming van waarnemingen van waterloopbeheerders, helikoptervluchten, meldingen van de brandweer…
 

Gemodelleerde overstromingsgevoelige gebieden

Gemodelleerde overstromingsgevoelige gebieden worden aangeduid op basis van gesofisticeerde computermodellen die debieten en waterpeilen in waterlopen nabootsen. Gebieden die volgens de modellering  overstromen bij een 100-jarige storm worden in de kaartlaag met effectief overstromingsgevoelige gebieden opgenomen.

    

Mogelijk overstromingsgevoelige gebieden

In mogelijk overstromingsgevoelig gebied heeft de Vlaamse overheid geen weet van overstromingen in het recente verleden en worden geen frequente overstromingen verwacht op basis van beschikbare modellen. Toch is in deze gebieden een verhoogde waakzaamheid aan de orde.  In deze gebieden is de afweging van de waterloopbeheerder op basis van zijn terreinkennis belangrijk om het risico op wateroverlast correct in te schatten.

De kaart van mogelijk overstromingsgevoelige gebieden is samengesteld uit van nature overstroombare gebieden, potentiële overstromingsgebieden en mijnverzakkingsgebieden.

 

Van nature overstroombare gebieden

Van nature overstroombare gebieden zijn afgebakend op basis van de bodemkaart. Uit de bodem kan afgeleid worden welke sedimenten er zich in het verleden hebben afgezet door water. Van nature overstroombare gebieden hebben niet noodzakelijk een verhoogd actueel overstromingsrisico. Het toont eerder aan waar overstromingen zich kunnen voordoen in afwezigheid van menselijk ingrijpen. Bij extreme weersomstandigheden of bij het falen van bestaande waterkeringen kan het risico op overstromingen in deze gebieden wel hoger zijn. De oorzaken hiervan zijn divers:

Overstroombaar vanuit rivier of waterloop (alluvia)
Historisch gezien behoren deze gebieden tot het valleigebied van een waterloop. Dergelijke gebieden zijn doorgaans beter beschermd tegen overstromingen door menselijk ingrijpen.

Overstroombaar door afstromend hemelwater (colluvia)
Deze gebieden zijn bij hevige regenval gevoelig voor modderstromen afkomstig van hoger gelegen percelen.

 

Potentiële overstromingsgebieden

Potentiële overstromingsgebieden werden door de Vlaamse overheid geselecteerd in het kader van het Sigmaplan. Ze kunnen als gecontroleerd overstromingsgebied ingericht worden.

 

Mijnverzakkingsgebieden

In Limburg zijn een aantal zones verzakt door de mijnbouw. Ze worden met pompsystemen droog gehouden. Tot op heden is er geen weet van falingen in deze bescherming en er worden ook geen problemen verwacht bij goed functioneren van het pompsysteem en bij voldoende dimensionering.

 

  

Risicozones voor overstromingen

Naast de overstromingsgevoelige gebieden, afgebakend in het kader van de watertoets, zijn er ook nog de risicozones voor overstromingen. De federale regering bakende de deze zones af in het kader van de natuurrampenverzekering. Koopt u een woning in een risicozone? Dan betaalt u een hogere verzekeringspremie. Als uw woning na 23 september 2008 gebouwd is, mag de verzekeraar u zelfs een polis voor waterschade weigeren. De risicozones zijn beperkter in omvang dan de overstromingsgevoelige gebieden. Ze mogen er niet mee verward worden.

Integraalwaterbeleid.be is een officiële website van de Vlaamse overheid