Beheer van de waterlopen
De waterlopen in Vlaanderen worden beheerd door verschillende instanties. De Vlaamse Waterweg nv is de beheerder van de bevaarbare waterlopen of waterwegen van met name de grote stromen, rivieren en kanalen, al zijn die in de praktijk daarom niet altijd echt bevaarbaar. De beheerder van de onbevaarbare waterlopen verschilt naargelang de rangschikking: de Vlaamse Milieumaatschappij beheert de onbevaarbare waterlopen van 1ste categorie, de provincies deze van 2de categorie en de gemeenten deze van 3de categorie (tenzij gemeenten deze waterlopen hebben overgedragen aan de provincie). De polders en wateringen beheren de onbevaarbare waterlopen van de 2de en 3de categorie gelegen binnen hun werkingsgebied. Er zijn echter geen polders en wateringen meer in het Bovenscheldebekken sinds de afschaffing van de Watering van Melden.
De totale lengte aan gerangschikte waterlopen in het Bovenscheldebekken bedraagt bij benadering 775 km.
Naast de gerangschikte waterlopen in het Bovenscheldebekken, zijn er ook een aanzienlijke hoeveelheid grachten. Grachten kunnen beheerd worden door een gemeente, een polder, een watering of, in het geval van baangrachten langs gewestwegen, door het Agentschap Wegen en Verkeer. De gemeenten, polders en wateringen kunnen publieke grachten aanduiden. Deze besturen nemen dan het beheer over, maar niet de eigendom, en kunnen in functie van het onderhoud van deze grachten bepaalde erfdienstbaarheden opleggen. Tenslotte zijn er ook grachten die door de aangelanden worden beheerd.
Overzicht waterlopenbeheerders in het bekken
overzicht waterlopenbeheerders (incl. lengte waterlopen per categorie) in het Bovenscheldebekken (bron: VHA-versie september 2025)
|
waterloopbeheerder |
beheert ( # km) |
(belangrijkste) waterlopen |
|
Vlaams Gewest: De Vlaamse Waterweg NV, afdeling Regio West
|
bevaarbare waterlopen (56 km)
|
de Boven-Schelde, het kanaal Bossuit-Kortrijk, het Spierekanaal
|
|
Vlaams Gewest: Vlaamse Milieumaatschappij (VMM)
|
onbevaarbare waterlopen 1ste categorie (21 km)
|
Zwalm, Maarkebeek, Rone, Grote Spierebeek, Zwarte Spierebeek
|
|
Provincie West-Vlaanderen Provincie Oost-Vlaanderen
|
onbevaarbare waterlopen 2de categorie: 405 km binnen de provincie Oost-Vlaanderen en 134 km binnen de provincie West-Vlaanderen
|
Molenbeek-Maarkebeek, Zwalmbeek, Molenbeek Ronse, Stampkotbeek-Wallebeek, Stampkotbeek-Munkbosbeek, Melsenbeek, Nederbeek, Kasterbeek, Marollebeek, Rijtgracht, Pauwelsbeek, Nederaalbeek, Verrebeek, Krombeek
|
|
Zwalm, Brakel, Nazareth-De Pinte, Oudenaarde Gent, Kruisem: gedeeltelijke overdracht
|
onbevaarbare waterlopen van derde categorie op hun grondgebied (159 km)
|
Sassegembeek, Wijlegemsebeek, Roosmeerbeek, Molenbeek (Brakel), Slijpkotmolenbeek, Kouterbeek, Stamelbergabeek
|
De twee belangrijkste vijvers in het Bovenscheldebekken zijn:
- de Donkvijver te Oudenaarde (30 ha) wordt beheerd door de stad Oudenaarde (westelijke vijver), De Vlaamse Waterweg (oostelijke vijver) en Toerisme Vlaanderen (campingzone)
- het Watervlak van Eke (voormalige Integravijver) te Eke (15 ha) wordt beheerd door de gemeente Nazareth-De Pinte