Het Dijle-Zennebekken
De Dijle, parel ten zuiden van Leuven
De Dijle ontspringt nabij Houtain-Le-Val (Waals-Brabant) en stroomt in Huldenberg Vlaanderen binnen.
Het is een bronrivier met een vrij constant basisdebiet. Ook de bovenlopen (Laan, IJse, Voer, Nethen, Molenbeek en Vunt) worden door bronnen gevoed. Naast de bronbeken heeft de mens in het zuidelijke deel talrijke leigrachten en leibeken aangelegd om de vallei te ontwateren.
Ten zuiden van Leuven is de Dijle nog een natuurlijke, meanderende rivier en staat ze in nauw contact met haar natuurlijke overstromingsvlakte. De Doode Bemde is hiervan het best gekende voorbeeld, maar eigenlijk wordt zo goed als de volledige vallei ingeschakeld als natuurlijk overstromingsgebied ter bescherming van Leuven.
In Werchter mondt de Demer uit in de Dijle. Hier is er nog invloed van de getijdenwerking. Vanaf dit punt is de Dijle als bevaarbaar gecategoriseerd. In het bevaarbare deel van de Dijle monden nog de Grote Laak, de Weesbeek, de Barebeek, de Vrouwvliet en uiteindelijk de Zenne uit.
De Zenne, verbinding tussen 3 gewesten
De Zenne ontspringt in Naast (Henegouwen) en mondt in Heffen in de Dijle uit. In de Brusselse agglomeratie zijn grote stukken van de Zenne overwelfd. Tussen Eppegem en Zemst is de Zenne ontdubbeld: de oude Zenneloop is gedeeltelijk gekanaliseerd en vangt samen met het afleidingskanaal Zennewater op.
Kenmerkend voor de afvoer van de Zenne zijn de piekdebieten die bij hevige regenbuien plots ontstaan. Deze worden veroorzaakt door een zeer snelle afvoer van hemelwater op de oostelijke flank van de vallei en door de grote bebouwde oppervlakten en de overwelvingen van de waterlopen in de Brusselse agglomeratie. De getijdeninvloed op de Zenne is merkbaar over een lengte van circa 12 km tot Zemst. Belangrijke zijlopen van de Zenne zijn de Groebengracht, de Molenbeek, de Lotbeek en de Zuunbeek stroomopwaarts Brussel. Stroomafwaarts Brussel monden nog de Woluwe, de Tangebeek, de Leybeek en de Aabeek in de Zenne uit.
De Zenne had jarenlang een heel slechte reputatie wat waterkwaliteit betreft. Door de inspanningen op vlak van waterzuivering de voorbije 15 jaar, en vooral door de ingebruikname van de RWZI Brussel-Noord, een zuiveringsinstallatie die het afvalwater van meer dan 1 miljoen mensen zuivert, is de waterkwaliteit de voorbije 10 jaar significant verbeterd.
De ABC-as als motor voor de economie
Drie kanalen doorkruisen het bekken. Het Zeekanaal Brussel-Schelde en het Kanaal naar Charleroi verbinden de Antwerpse zeehaven via het Brusselse Gewest met het Waalse Gewest (de zogenaamde ABC-as). Het Kanaal naar Charleroi wordt gevoed met water vanuit de Samber en vanuit de Samme en de Hain, twee beken in Waals-Brabant. Het Kanaal naar Charleroi en het Zeekanaal Brussel-Schelde staan op verschillende plaatsen in verbinding met de Zenne.
Het Kanaal Leuven-Dijle wordt gevoed door Dijlewater en ligt aan de rand van het sterk verstedelijkte gebied tussen Brussel, Antwerpen en Leuven. Het verbindt Leuven met Mechelen en met de Rupel via het Zennegat.
