Beheer van de waterlopen
De waterlopen in Vlaanderen worden beheerd door verschillende instanties. De Vlaamse Waterweg nv is de beheerder van de bevaarbare waterlopen of waterwegen met name de grote stromen, rivieren en kanalen, al zijn die in de praktijk daarom niet altijd echt bevaarbaar. De beheerder van de onbevaarbare waterlopen verschilt naargelang de rangschikking: de Vlaamse Milieumaatschappij beheert de onbevaarbare waterlopen van 1ste categorie, de provincies deze van 2de categorie en de gemeenten deze van 3de categorie. De polders en wateringen beheren de onbevaarbare waterlopen van de 2de en 3de categorie gelegen binnen hun werkingsgebied.
De totale lengte aan gerangschikte waterlopen in het Demerbekken bedraagt bij benadering 1.822 km.
Naast de gerangschikte waterlopen in het Demerbekken, zijn er ook een aanzienlijke hoeveelheid grachten. Grachten kunnen beheerd worden door een gemeente, een polder, een watering of in het geval van baangrachten langs gewestwegen door het Agentschap Wegen en Verkeer. De gemeenten, polders en wateringen kunnen publieke grachten aanduiden. Deze besturen nemen dan het beheer over, maar niet de eigendom, en kunnen in functie van het onderhoud van deze grachten bepaalde erfdienstbaarheden opleggen. Tenslotte zijn er ook grachten die door de aangelanden worden beheerd.
Overzicht waterlopenbeheerders in het bekken
overzicht waterlopenbeheerders (incl. lengte waterlopen per categorie) in het Demerbekken (bron: VHA-versie september 2025)
|
waterloopbeheerder |
beheert ( # km) |
(belangrijkste) waterlopen |
|
Vlaams Gewest: De Vlaamse Waterweg
|
bevaarbare waterlopen (78 km)
|
Demer van Diest tot Werchter, het Albertkanaal
|
|
Vlaams Gewest: Vlaamse Milieumaatschappij (VMM)
|
onbevaarbare waterlopen 1ste categorie (304 km)
|
Demer, Munsterbeek, Herk, Mombeek, Winge, Begijnenbeek, Zwarte Beek, Grote Gete, Kleine Gete, Gete, Melsterbeek, Velpe, Mangelbeek, Winterbeek
|
|
Provincie Limburg
|
onbevaarbare waterlopen 2de categorie buiten de wateringen (413 km)
|
Bovenlopen en zijlopen van de waterlopen 1ste categorie, zoals de Herkebeek, de Oude Beek, de Winterbeek, …
|
|
Provincie Vlaams-Brabant
|
onbevaarbare waterlopen van 2de categorie buiten de wateringen (188 km)
|
Bovenlopen en zijlopen van de waterlopen 1ste categorie zoals de Pijnbeek, de Schoorbroekbeek, de Zevenbronnenbeek… .
|
|
Gemeente
|
onbevaarbare waterlopen van 3de categorie buiten de watering (14 km)
|
Bovenlopen en zijlopen van de waterlopen 2de categorie zoals de Vijverbeek, Heuvelspaneel, Hommelsebeek, …
|
|
Wateringen De Begijnenbeek, De Grote Gete, De Herk, De Kleine Gete, De Mene, De Molenbeek, De Motbeek, De Natte Nest, De Velpe, De Winge en Meenselbeek, Het Schulensbroek, Het Velpedal, Het Vereveld, Schakkebroek-Terbermen, Sint-Truiden en Watering van de Acht Beken
|
onbevaarbare waterlopen van 2de en 3de categorie binnen de watering (825 km)
|
Bovenlopen en zijlopen van de waterlopen 1ste categorie, zoals de Deysbeek, de s'Hertogengracht, de Kleine Velpe, …
|
De belangrijkste vijvers in het bekken van de Brugse Polders:
- Het Schulensmeer (74 ha) wordt beheerd door de Vlaamse Milieumaatschappij
- Het Vinne (55 ha), het grootste natuurlijke binnenmeer van Vlaanderen, wordt beheerd door de Provincie Vlaams-Brabant