Ontwerp digitale atlas gerangschikte onbevaarbare waterlopen en publieke grachten

Wat is de digitale atlas?

De oude, analoge atlassen van de onbevaarbare waterlopen die het juridisch statuut van de waterlopen vastlegden, werden door het uitvoeringsbesluit bij de wet onbevaarbare waterlopen van 7 mei 2021 opgeheven. Op die datum keurde de Vlaamse Regering een uitvoeringsbesluit goed met bepalingen voor de digitale atlas van de gerangschikte onbevaarbare waterlopen en publieke grachten.

Deze digitale atlas legt de juridische toestand van de waterlopen vast, en wordt onder meer gebruikt bij het verlenen van een omgevingsvergunning of machtiging voor werken aan een waterloop of gracht.

De oude, analoge atlassen van de onbevaarbare waterlopen die het juridisch statuut van de waterlopen vastleggen, worden vervangen door een digitale atlas van de gerangschikte onbevaarbare waterlopen en de publieke grachten.

Deze digitale atlas legt de juridische toestand van de waterlopen vast, en wordt onder meer gebruikt bij het verlenen van een omgevingsvergunning of machtiging voor werken aan een waterloop of gracht.

Het ontwerp van de digitale atlas lag van 1 september 2021 tot en met 28 februari 2022 in openbaar onderzoek. De Vlaamse Milieumaatschappij bundelde de bezwaren, opmerkingen en  adviezen over het ontwerp in een overwegingsdocument. In dit document werden alle bezwaren, opmerkingen en adviezen gemotiveerd verwerkt. Op 7 februari 2023 keurde Minister van Omgeving Zuhal Demir de digitale atlas goed.

Na het instellen van een beroep tegen de digitale atlas vernietigde op 20 januari 2026 het arrest nr. 265.472 van de Raad van State het besluit van de Vlaamse minister van Justitie en Handhaving, Omgeving en Toerisme van 7 februari 2023 ‘tot vastlegging van de digitale atlas van de gerangschikte onbevaarbare waterlopen en publieke grachten’.

Door de vernietiging van de digitale atlas verliezen de publieke grachten in beheer bij een polder of watering hun statuut van publieke gracht dat ze kregen bij de eerste goedkeuring van de digitale atlas. Het beheer van deze grachten gebeurt nog steeds door een polder of watering. In de ontwerp digitale atlas zijn ze opgenomen als kandidaat publieke grachten.

De vernietiging van de digitale atlas heeft geen impact op het statuut van de onbevaarbare waterlopen die geklasseerd werden in uitvoering van artikel 4 van de Wet Onbevaarbare Waterlopen. Ook de publieke grachten die door de gemeenten, polders en wateringen aangeduid werden in uitvoering van artikel 23 van de Wet Onbevaarbare Waterlopen behouden hun statuut.

Het ontwerp van digitale atlas kan via het geoloket geraadpleegd worden. Dit ontwerp van digitale atlas bevat onder meer de dwarsprofielen van de onbevaarbare waterlopen. Dit is informatie die naast andere bronnen geraadpleegd kan worden om de grensbepaling langs onbevaarbare waterlopen te doen.

Voorbeeld van de kaart met gerangschikte onbevaarbare waterlopen en publieke grachten

Welke informatie vind je in de ontwerp digitale atlas?

De atlas vermeldt de beheerder van iedere gerangschikte onbevaarbare waterloop, publieke gracht en kandidaat publieke gracht en de VHAG-code. Dat is een unieke code die elke waterloop van bron tot monding identificeert.

Gerangschikte onbevaarbare waterlopen

Voor de gerangschikte onbevaarbare waterlopen toont de ontwerp digitale atlas de aslijn van de waterloop, informatie over de bodem- en kruinbreedte en de diepte van de bedding. Die informatie is op bepaalde locaties langs de waterloop toegevoegd als atlaspunten: aan de bron, aan de monding en minstens op elke 500 meter daartussen. Waar geen recente opmetingsgegevens beschikbaar zijn, is de informatie uit de oude atlassen overgenomen. De informatie is beschikbaar onder de vorm van dwarsprofielen of via de gemeten waarden voor bodem- en kruinbreedte en de diepte van de bedding. 

Voorbeeld van atlaspunten op gerangschikte onbevaarbare waterloop

Publieke grachten

Voor de publieke grachten en kandidaat publieke grachten bevat de ontwerp digitale atlas de aslijn en informatie over de breedte van de erfdienstbaarheidszone. De erfdienstbaarheidszone voor het onderhoud van een publieke gracht of kandidaat publieke gracht is geen standaardbreedte maar kan variëren in functie van het terrein en de noodzakelijkheid. De maximumbreedte bedraagt vijf meter.

De ontwerp digitale atlas raadplegen

De ontwerp digitale atlas van de gerangschikte onbevaarbare waterlopen, publieke grachten en kandidaat publieke grachten is te raadplegen via het geoloket waterinfo.vlaanderen.be/digitaleatlas. In deze handleiding vindt u meer uitleg bij het gebruik van het geoloket.