Vlaanderen integraalwaterbeleid.be
Home > Bekkens > Maasbekken > Gebiedsgerichte werking > Integrale waterprojecten > Riviercontract Dommel > Riviercontract Dommel

Riviercontract Dommel

 

 

De Dommel is één van de acht aandachtsgebieden in het Maasbekken binnen het huidige stroomgebiedbeheerplan 2016-2021. In deze gebieden is de goede toestand tegen 2021 niet haalbaar maar willen we in de huidige planperiode sterke verbetering realiseren om tegen 2027 een gezond watersysteem te hebben volgens Vlaams en Europees beleid. Om dit te verwezenlijken trekken de Vlaamse milieumaatschappij en het Bekkensecretariaat Maasbekken het riviercontract voor de Dommel.

 

De Dommel ontspringt op het Kempisch plateau op de grens in Peer en stroomt via Pelt richting Nederland. De ecologische kwaliteit van de Dommel is momenteel matig. Dit heeft niet enkel te maken met de slechte fysische en chemische kwaliteit van het water ten gevolgde van allerlei lozingen, maar ook met de beekstructuur. In de tweede helft van vorige eeuw werd de Dommel rechtgetrokken voor een snellere afvoer en een betere ontwatering van de valleigronden. Daarnaast werd de rivier gefragmenteerd en gestuwd. Die ingrepen hebben nadelige effecten op de lokale fauna en flora. Naast het ecologisch effect dragen de ontwikkelingen uit het verleden bij tot het overstromingsrisico in Pelt. In de afwaartse delen van de Dommel, treedt regelmatig wateroverlast op en het bestaande wachtbekken op de Dommel in Pelt blijkt onvoldoende (zeker in het licht van de klimaatverandering). Waterschaarste is dan weer een probleem aan het worden in meer stroomopwaartse delen.

 

Het stroomgebiedbeheerplan 2016-2021 stelt dat naast het verbeteren van de fysisch-chemische waterkwaliteit ook de structuurdiversiteit, het natuurlijk peilregime en de verbinding met de vallei moet hersteld worden in functie van het rivierecosysteem. Bijkomende beschermingsmaatregelen vanuit een meerlaagse waterveiligheidsstrategie zijn noodzakelijk om Pelt in de toekomst van wateroverlast te beschermen. Buiten de vallei zullen net maatregelen tegen waterschaarste moeten genomen worden.

Gebiedsproces: Riviercontract Dommel

Om te komen tot een concrete en gedragen actielijst wordt voor het afstroomgebied van de Dommel ingezet op een participatief gebiedsproces dat leidt tot een riviercontract. Dit riviercontract zal een actielijst omvatten met duidelijke engagementen.

De weg naar het riviercontract voor Dommel verloopt in 2 sporen:

  • een breed participatief spoor in functie van waterkwantiteit, getrokken door de Vlaamse Milieumaatschappij
  • een tweede spoor in functie van de waterkwaliteit, getrokken door het bekkensecretariaat Maasbekken.

Tijdens het proces garanderen de trekkers voldoende uitwisseling tussen beide sporen.

Spoor 1: waterkwantiteit

De Vlaamse Milieumaatschappij trekt een breed participatief proces om het overstromingsrisico in de vallei duurzaam te verminderen en de waterschaarste in de waterlopen terug te dringen. Binnen dit traject rond waterkwantiteit zoeken de inwoners van Hechtel-Eksel, Lommel, Peer en Pelt en alle andere betrokkenen een jaar lang hoe problemen rond overstromingen en droogte kunnen aangepakt worden. Bij de start van het gebiedsproces met de ondertekening van het charter op 23/1/2020 werd dan ook de aftrap gegeven van een online test en ideeënplatform voor alle burgers, verenigingen, bedrijven en andere actoren: dommel.riviercontract.be. Via deze website kan iedereen in het afstroomgebied te weten komen hoe groot hun overstromingskans is en hoe de kans stijgt door de klimaatverandering. Iedereen is ook welkom op de Dommelfora om samen met de anderen te onderzoeken wat ze belangrijk vinden en wat mogelijke acties voor een evenwichtig watersysteem.

Spoor 2: waterkwaliteit

Gelijktijdig werkt het bekkensecretariaat Maasbekken in een tweede spoor met de waterbeheerders, de vier gemeenten, de betrokken Vlaamse administraties, de rioolbeheerders en de sectoren een plan van aanpak uit om de (ecologische) waterkwaliteit van alle waterlopen binnen het afstroomgebied te verbeteren. De aspecten kwaliteit en -kwantiteit zijn immers sterk verweven in het waterbeheer. Vaak vormt de waterkwaliteit ook een voorwaarde voor acties in functie van het terugdringen van wateroverlast of voor de belevingswaarde en recreatie aan rivieren.  De aanpak van het bekkensecretariaat Maasbekken binnen dit spoor verschilt in wezen niet van andere ‘integrale waterprojecten’ binnen het Maasbekken. In eerste fase wordt een analyse van het gebied doorgevoerd waarbij kennis uit verschillende hoeken samengebracht wordt om knelpunten en kansen voor het watersysteem te identificeren. Nadien wordt met professionele stakeholders en de sectoren samen naar oplossingen gezocht die we doorvertalen naar het riviercontract.

Om te komen tot een gezond en evenwichtig watersysteem staat de meerwaarde van de waterlopen voor alle gebruikers centraal. Er wordt daarom binnen het traject van het riviercontract ook sterk ingezet op een grotere bewustwording rond het thema water.

Op het einde van het gebiedsproces leggen we de engagementen van alle betrokkenen uit de twee sporen vast in een riviercontract voor de Dommel. Dat vormt dan de komende jaren de rode draad om het waterbeheer in de ganse vallei van de Dommel vorm te geven, zodat we vooral van het water kunnen genieten.

De partners

Er zijn 12 directe partners die het charter met de intentieverklaring voor samenwerking rond het watersysteem van de Dommel ondertekenden op 23/1/2020: de gemeenten Hechtel-Eksel, Lommel, Peer en Pelt, de watering de Dommelvallei, de provincie Limburg, de Vlaamse Milieumaatschappij, de Vlaamse Landmaatschappij, het Agentschap voor Natuur en Bos, het Departement Omgeving, het Departement Landbouw en Visserij en het bekkenbestuur Maasbekken. 

In de loop van het traject worden nog allerlei andere actoren betrokken om het riviercontract mee vorm te geven. Binnen spoor 2 voor waterkwaliteit zijn dit: Aquafin nv, Fluvius, Natuurpunt, Boerenbond, Agrobeheercentrum Eco², CVBB, Regionaal Landschap Lage Kempen en Waterschap De Dommel (NL).

 

 

Integraalwaterbeleid.be is een officiële website van de Vlaamse overheid

De Coördinatiecommissie Integraal Waterbeleid (CIW) is een overlegplatform van de diverse beleidsdomeinen en bestuursniveaus die bij het waterbeleid betrokken zijn. Ook waterbedrijven nemen deel aan het overleg. Deze samenwerking zorgt voor een gecoördineerde en geïntegreerde aanpak van het waterbeleid en waterbeheer in Vlaanderen.