De voorbereidingen voor de vierde generatie stroomgebiedbeheerplannen voor 2028-2033 (SGBP4) zijn volop aan de gang. Tegen de zomer van 2026 moet er een ontwerpplan liggen met een ambitieus én haalbaar actieprogramma, dat voldoet aan de verwachtingen van de Europese Commissie en breed gedragen wordt door alle betrokken actoren. In het najaar volgt het openbaar onderzoek.
Overzicht Nieuws
Tijdens de vergadering van 17 december 2025 heeft de CIW haar werkprogramma voor 2026 goedgekeurd. Dit programma geeft uitvoering aan het decreet Integraal Waterbeleid, de initiatieven uit de stroomgebiedbeheerplannen en andere prioriteiten voor het integraal waterbeleid. Tegelijk werd teruggeblikt op de realisaties van 2025.
Na een nat 2024 kreeg Vlaanderen in 2025 opnieuw te maken met een periode van droogte en waterschaarste. De Adviesgroep Droogte en de Droogtecommissie volgden de situatie nauwgezet op, samen met de provinciale droogte-overleggen. Net zoals bij eerdere droogteperiodes zal de CIW een evaluatierapport opmaken met een analyse van de genomen maatregelen en aanbevelingen om het droogterisicobeheer verder te verbeteren.
Begin december 2025 publiceerde minister Jo Brouns een omzendbrief over de toepassing van de gewestelijke stedenbouwkundige verordening Hemelwater (OMG/2025/02). Deze omzendbrief zorgt voor meer duidelijkheid en een uniforme interpretatie bij vergunningverlenende overheden en initiatiefnemers, vooral rond veel voorkomende uitzonderingsvragen bij residentiële gebouwen. De CIW zal het technisch achtergronddocument bij de GSV in lijn brengen met de nieuwe omzendbrief en ook andere waardevolle suggesties en leerlessen van op het terrein meenemen.
De samenwerking tussen de 11 bekkensecretariaten en Aquafin krijgt een nieuwe impuls. Beide partners zetten voluit in op gezonde, levendige waterlopen in Vlaanderen. Een aantal vernieuwde afspraken moeten nu voor nog meer resultaat en een snellere vooruitgang zorgen.
Sinds 2 oktober 2023 is een nieuwe gewestelijke stedenbouwkundige verordening (GSV) hemelwater van kracht. Om de correcte interpretatie en toepassing te ondersteunen, stelde de CIW in samenwerking met NAV en vertegenwoordigers van de water- en rioolbeheerders, een technisch achtergronddocument op. Dit document biedt praktische voorbeelden en verduidelijkingen voor initiatiefnemers, architecten, vergunningverleners en adviesverleners.
Binnen de CIW wordt volop gewerkt aan de voorbereiding van de stroomgebiedbeheerplannen 2028-2033. Initiatiefnemers zijn bevraagd over geplande projecten, afspraken zijn gemaakt voor het schrijfproces en een high-level klankbordgroep is opgezet om het maatschappelijk draagvlak te versterken.
Het droge en warme voorjaar heeft geleid tot een snelle daling van de waterpeilen in beken, rivieren en het grondwater. Tegelijkertijd zorgen verzilting en de aanwezigheid van blauwalgen voor een verslechtering van de waterkwaliteit.
Sommige juridische regels en procedures bemoeilijken kleinschalige maatregelen voor hydrologisch herstel, zoals het verondiepen van waterlopen en grachten, het verwijderen van oeverwallen in de vallei en het plaatsen van stuwtjes in grachten. De CIW pleitte in haar memorandum al voor een administratieve vereenvoudiging van vergunningsaanvragen en een stroomlijning van bestaande procedures.
Op 18 december 2024 heeft de CIW kennis genomen van de integrale ruimtelijke visie op natte natuur, ontwikkeld door de projectgroep Natte Natuur. Zowel in het Europese als in het Vlaamse beleid is er steeds meer aandacht voor de bescherming en het herstel van natte natuur. Deze visie helpt bij het lokaliseren van toekomstige natte natuurprojecten.
Met de platformwerking voor water wil de CIW inspelen op de groeiende behoefte aan multi-stakeholderoverleg binnen het waterlandschap. Voor zes waterthema’s neemt de CIW het voortouw en brengt ze alle betrokkenen binnen het waterlandschap samen. Benieuwd naar wat er in 2024 binnen de platformwerking is besproken en welke werkzaamheden dit jaar op de agenda staan?
In uitvoering van de Europese Overstromingsrichtlijn heeft de CIW eind 2024 opnieuw een voorlopige overstromingsrisicobeoordeling uitgevoerd. Vlaanderen is daarbij volledig aangeduid als een gebied met een potentieel significant overstromingsrisico.
De CIW is volop bezig met de voorbereidingen voor de stroomgebiedbeheerplannen 2028-2033. Op 18 december 2024 nam ze kennis van het draaiboek voor deze plannen. Het draaiboek vormt een gids voor iedereen die aan de plannen meewerkt.
De CIW keurde het werkprogramma 2025 goed tijdens de vergadering van 18 december 2024. Ze besprak ook de uitvoering van het werkprogramma 2024.
Op 23 oktober 2024 keurde de CIW het wateruitvoeringsprogramma (WUP) 2024 goed. Eerder, op 19 juni 2024, nam de CIW al kennis van de uitvoeringsprogramma’s op bekkenniveau.
Begin dit jaar lanceerde het Platform Circulair Water/de Werkagenda Waterkringlopen de uitdagingenbundel circulair watergebruik. Daarin staan uitdagingen en oplossingen voor circulair watergebruik uit lopende projecten en initiatieven. Je vindt er tips, tools en mogelijke acties om circulair watergebruik zelf toe te passen of om de toepassing ervan te helpen versnellen.
De bekkenspecifieke delen van de stroomgebiedbeheerplannen 2022-2027 bevatten tal van gebiedsspecifieke acties om de waterkwaliteit en ecologie te verbeteren, de structuur van de waterlopen te herstellen, de overstromings- en droogteproblematiek aan te pakken en de waterbeleving te verhogen.
Op 19 juni 2024 nam de CIW kennis van het eindrapport van het designteam in het kader van de stroomgebiedbeheerplannen 2028-2033. Aan de stroomgebiedbeheerplannen gaat veel voorbereidend werk vooraf. De CIW is dan ook al gestart met de voorbereiding van de plannen voor de periode 2028-2033. Ze werkt daarbij aan een vernieuwend planconcept. Het doel: engagementen aanwakkeren en het draagvlak voor de uitvoering van de plannen verstevigen, om zo sneller de waterdoelstellingen te kunnen realiseren.
Het belang van veengebieden kan moeilijk overschat worden: veengebieden spelen een belangrijke rol bij het voorkomen van overstromingen en droogte, ze zijn het leefgebied van heel wat planten- en diersoorten en ze beschikken over de capaciteit om grote hoeveelheden CO2 op te slaan. Maar veel veengebieden staan onder druk.
De Vlaamse Regering heeft op 31 mei 2024 op voorstel van Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir de aanduiding van 139 watergevoelige openruimtegebieden principieel goedgekeurd. Met deze beslissing wordt ruim 710 ha open ruimte met overstromingsrisico gevrijwaard van bebouwing, verdere ontwikkeling en dus ook toekomstige wateroverlast. De dossiers worden nu voor advies voorgelegd aan de Raad van State.
Op 7 februari was Brussel hét kloppend hart van het waternetwerk. De CIW organiseerde er die dag haar jaarlijks event voor de actoren binnen het waterlandschap.