Huishoudens

De bevolkingsdichtheid in het Maasbekken bedraagt 272 inwoners per km², hetgeen laag is in vergelijking met andere bekkens, en ver onder het Vlaamse gemiddelde van 460 inwoners per km² is. De bevolking komt verspreid voor in het weinig verstedelijkte Maasbekken. Noord-Limburg (Lommel-Pelt), de Maasvallei (Maaseik-Dilsen-Maasmechelen-Lanaken), alsook de kernen Tongeren, Hoogstraten en de as Essen-Kalmthout vormen de belangrijkste bebouwde gebieden.
Zo’n 154 km² (10% van de totale oppervlakte van het bekken is bestemd voor wonen. Het afvalwater van het merendeel (88%) van de inwoners wordt gezuiverd, dit dankzij de aanleg van het rioleringsstelsel vanaf de jaren 60 in de provincie Limburg. Een groot deel van de oude riolering is weliswaar nog gemengd (afvalwater DWA en regenwater RWA in dezelfde leiding). Om de werking van de zuiveringsstations te verbeteren en overstortwerking te verminderen wordt de bestaande gemengde riolering stelselmatig vervangen door een scheiding van afvalwater en regenwater. Overstorten hebben een negatieve invloed op de waterkwaliteit. Daarom werd in 2026 een proefproject opgestart over de risicogebaseerde aanpak van overstorten in de Bosbeek vallei, i.s.m. de rioolbeheerders.
Met de opstart van RWZI Voeren in 2020 zijn alle zuiveringstations voor de behandeling van huishoudelijk afvalwater in het Maasbekken gebouwd. Andere grote (bovengemeentelijke) rioleringsprojecten voor aansluiting van huishoudelijk afvalwater zijn gepland voor de afstroomgebieden van Aa-Leyloop, Mark, Weerijs en Kleine Aa. Voor sterk geïsoleerde bebouwing wordt de zuivering van het afvalwater voorzien in een individuele behandeling van afvalwater (IBA). In de gemeentes Brecht, Kalmthout en Wuustwezel worden de meeste IBA’s geplaatst.
Wateroverlast trof de huishoudens de voorbije jaren vooral in kernen zoals Pelt, Moelingen (Voeren), Neeroeteren (Maaseik), Kalmthout en Brecht. In Woonbos Wildert in Essen waren er tijdens de natte winter 2024 overstromingen; deels met vervuild afvalwater.
Er wordt verder werk gemaakt van het terugdringen van overstromingsrisico’s via allerhande maatregelen: bovenstrooms vasthouden van water, de aanleg van overstromingsgebieden, individuele bescherming op maat.

