Transport
In het Maasbekken zijn er 4 kanalen waarlangs goederen worden vervoerd binnen Vlaanderen en richting Wallonië en Nederland. Ongeveer 150 km van de waterlopen in het bekken (7% van de lengte aan waterlopen) is bevaarbaar.
Het Albertkanaal is economisch gezien het belangrijkste kanaal in het bekken en vormt de rechtstreekse verbinding tussen Luik (Maas) en de haven van Antwerpen (Schelde). Een tiende van het Albertkanaal ligt in het Maasbekken.
Het kanaal Briegden-Neerharen is een kort kanaal dat zorgt voor de verbinding tussen het Albertkanaal en de Zuid-Willemsvaart. De Zuid-Willemsvaart is belangrijk voor de doorvaart tussen de Maas en het kanaal Bocholt-Herentals dat de Zuid-Willemsvaart in Bocholt (Maasbekken) met het Albertkanaal in Herentals (Netebekken) verbindt.
Het kanaal Dessel-Turnhout-Schoten verbindt het kanaal Bocholt-Herentals in Dessel met het Albertkanaal in Schoten.
De Gemeenschappelijke Maas wordt enkel in het meest noordelijke deel (tussen de Spaanjerd plas en de grens) gebruikt voor beroepsscheepvaart. Verder stroomafwaarts is tot aan de plas Heerenlaak ook pleziervaart toegelaten.
Op de Zuid-Willemsvaart zijn ook twee waterkrachtcentrales t.h.v. sluis 18 (Bocholt) en sluis 17 (Lozen). Deze zijn goed voor een totaal vermogen van 160 kilowatt elektrisch vermogen. Ook op het Albertkanaal zijn er waterkrachtcentrales, die in het Schelde en Demerbekken vallen, maar wel gevoed zijn met Maaswater.
Op het Albertkanaal en de Zuid-Willemsvaart worden vooral bouwmaterialen vervoerd, terwijl op het kanaal Briegden-Neerharen de grootste vervoerde tonnage ligt bij de nijverheidsproducten.
De kanalen worden gevuld vanuit de Maas en hebben dus initieel dezelfde waterkwaliteit. Er zijn verschillende bedrijven en RWZI'S die in de kanalen lozen, en een beperkt aantal waterlopen monden er in uit. Daarnaast zijn er incidentele lekken van onder meer smeerolie en diesel, die de waterkwaliteit van de waterwegen beïnvloeden.
Het peilbeheer op de waterwegen staat voornamelijk in het teken van het garanderen van voldoende diepgang en veilige doorvoerhoogte onder bruggen e.d. voor de scheepvaart. Door (pro)actief beheer van waterpeilen garanderen de waterbeheerders een voldoende veiligheidsniveau. In tijden van droogte kan waterschaarste in de kanalen voorkomen, waardoor scheepvaart beperkt wordt (diepteligging) of schutverliezen beperkt worden door schepen samen door te sluizen. Dergelijke maatregelen zorgen o.a. voor vertragingen van het transport en een hoge economische kost.
In Vlaanderen zijn er richtlijnen en draaiboeken voor het beheer van kanalen tijdens droogteperiodes. Ze zijn grotendeels vastgelegd binnen het Vlaams reactief droogtebeheer, gecoördineerd door de Droogtecommissie en operationeel uitgewerkt door o.a. De Vlaamse Waterweg (DVW).