De bekkenspecifieke delen van de stroomgebiedbeheerplannen 2022-2027 bevatten tal van gebiedsspecifieke acties om de waterkwaliteit en ecologie te verbeteren, de structuur van de waterlopen te herstellen, de overstromings- en droogteproblematiek aan te pakken en de waterbeleving te verhogen.
Overzicht Nieuws
Via de Blue Deal werken we volop aan de broodnodige structurele aanpak van waterschaarste en droogte. Monitoring vormt een belangrijk onderdeel van het programmamanagement.
Droge zomers zijn geen nieuw gegeven meer. 2022 was het vijfde droge jaar in zes jaar tijd. We zijn dus maar beter goed voorbereid. Het draaiboek 'Coördinatie bij waterschaarste en droogte' beschrijft het kader voor de informatie-uitwisseling en de afstemming van maatregelen en communicatie bij waterschaarste door droogte.
Op 1 januari veranderde er heel wat op vlak van de watertoets en de informatieplicht rond overstromingsgevoeligheid. De nieuwe regels kwamen er samen met nieuwe kaarten van de overstromingsgevoelige gebieden. De Vlaamse Regering keurde de wijzigingen op 25 november 2022 goed.
Op donderdag 2 februari was Brussel het kloppend hart van de watersector. De CIW organiseerde er die dag niet één, maar twee waterevenementen. Het gezellige geroezemoes rond de gesprekstafels, de enthousiaste reacties achteraf en de positieve drive bij de aanwezigen spraken voor zich. Het was een meer dan geslaagde dag.
Om de vele acties uit de stroomgebiedbeheerplannen en de bijhorende conceptnota ‘De Grote STROOMversnelling’ op een structurele manier te kunnen opvolgen, bijsturen en aanvullen met nieuwe inzichten waar nodig, maakt de CIW werk van een geïntegreerd programmamanagement. Ze bouwt daarbij voort op de opgedane kennis en ervaringen in het kader van het programmamanagement voor de Blue Deal.
Op 10 februari 2023 keurde de Vlaamse Regering de nieuwe gewestelijke stedenbouwkundige verordening voor hemelwater definitief goed. De nieuwe verordening gaat voor particulieren in voege vanaf 2 oktober 2023. Voor projecten op het openbaar domein wordt deze vanaf begin 2025 van toepassing.
Op 1 januari verandert er heel wat op vlak van de watertoets en de informatieplicht rond overstromingsgevoeligheid. De nieuwe regels komen er samen met nieuwe kaarten van de overstromingsgevoelige gebieden. De Vlaamse Regering keurde de wijzigingen op 25 november goed.
Op 1 juli 2022 stelde de Vlaamse Regering de stroomgebiedbeheerplannen 2022-2027 voor Schelde en Maas vast. De plannen werden voorbereid binnen de CIW en de bekkenstructuren.
Op 15 juli 2022 keurde de Vlaamse Regering een verstrenging van de gewestelijke stedenbouwkundige verordening hemelwater principieel goed. De huidige regels rond de opvang, het gebruik en de infiltratie van hemelwater houden onvoldoende rekening met de nieuwste klimaatevoluties. Bovendien is Vlaanderen sterk verhard, wat leidt tot een versnelde afvoer van water. De aanpassingen werden voorbereid binnen een projectgroep van de CIW.
Oeverzones hebben een belangrijke rol in het waterbeleid. Een duidelijke en wetenschappelijke onderbouwing van waar het beste welke oeverzone wordt aangelegd, vergroot het draagvlak bij inwoners en landbouwers voor de realisatie van oeverzones.
Na één jaar vernieuwde CIW-werking heeft de commissie haar projectwerking onder de loep genomen. Daaruit blijkt dat de keuze voor een meer resultaatgericht aanpak via projectgroepen als positief ervaren wordt en voor een duidelijke dynamiek zorgt binnen de CIW-werking. Om de kwaliteit van de projectwerking verder te verbeteren, zijn enkele aanbevelingen en actiepunten geformuleerd.
Is de aanleg van collectieve zuivering in afgelegen gebieden nog altijd relevant of zetten we in afgelegen gebieden beter in op individuele zuivering of zuivering op wijkniveau? Om die vraag te beantwoorden, startte binnen de CIW een projectgroep die de mogelijkheden van centrale, decentrale en individuele zuiveringsoplossingen in het buitengebied zal verkennen. En dat op een wetenschappelijk onderbouwde en praktijkgerichte manier.
In juli 2021 werd ons land getroffen door ongeziene overstromingen. Ook in Vlaanderen was er op verschillende plaatsen wateroverlast. In de daaropvolgende weken hebben waterbeheerders en crisisdiensten de beschikbare informatie over deze uitzonderlijke gebeurtenis verzameld en geanalyseerd.
Sinds 1 januari 2022 is het in de provincies Antwerpen, Vlaams-Brabant en Limburg het hele jaar rond verboden om water te onttrekken uit kleine, ecologisch kwetsbare beken en grachten. In de provincie Oost-Vlaanderen geldt het verbod enkel tijdens het groeiseizoen. Deze maatregel kwam er onder meer op advies van de CIW.
Op 2 december 2021 kwam de CIW klankbordgroep opnieuw samen. Leden van de Minaraad, SERV, SALV en SARO kregen er uitleg over de algemene projectwerking en de platformwerking.
Voor kleine bouwwerken is niet altijd een omgevingsvergunning nodig. Voor bepaalde werken geldt een vrijstelling of volstaat het om de werken te melden.
Om veerkrachtig te kunnen reageren op een (dreigende) waterschaarste werkt de Vlaamse Overheid, samen met de maatschappelijk betrokken actoren, sinds begin 2020 aan een instrument dat voorzorgsmaatregelen en prioritair watergebruik kan bepalen: het afwegingskader voor prioritaire watergebruiken.
In kleine, ecologisch waardevolle waterlopen is bij een laag debiet of bij droogval de kans groot dat schade aan de natuur optreedt. Onttrekkingen uit deze waterlopen kunnen dit effect nog vergroten en onherstelbare schade aanbrengen.